Loigiaihay.com 2025

Đã cập nhật bản mới với lời giải dễ hiểu và giải thêm nhiều sách

Xem chi tiết

Bài 26.15 trang 74 Sách bài tập (SBT) Vật Lí 12

Một lăng kính thuỷ tinh có tiết diện thẳng là một tam giác đều, được đặt trong không khí. Chiếu vào lăng kính một dải sáng màu rất mỏng, sao cho mặt phẳng của dải sáng song song với cạnh của góc chiết quang và rất gần cạnh này.

26.15. Một lăng kính thuỷ tinh có tiết diện thẳng là một tam giác đều, được đặt trong không khí. Chiếu vào lăng kính một dải sáng màu rất mỏng, sao cho mặt phẳng của dải sáng song song với cạnh của góc chiết quang và rất gần cạnh này. Dải sáng này có ba thành phần đơn sắc là : đỏ, lam, và tím. Góc tới của các tia sáng trong dải được chọn sao cho góc lệch của tia lam có giá trị cực tiểu.

Chiết suất của lăng kính đối với ba ánh sáng đơn sắc này là : nđỏ = 1,5140 ;  nlam  = 1,5230 và ntím= 1,5318.

Quang phổ của dải sáng được thu trên một màn ảnh đặt vuông góc với mặt phẳng của dải sáng và cách cạnh A của lăng kính 2 m. Tính các khoảng cách giữa vạch đỏ và vạch lam và giữa vạch lam và vạch tím trong quang phổ này.

Hướng dẫn giải chi tiết

 Gọi H là giao điểm của đường kéo dài tia tới với màn ảnh (H.26.1G).

Ta có : AH = 2 m.

Ta hãy tính góc lệch của tia lam.

Vì góc lệch của tia lam là cực tiểu nên

\(r_1=r_2={A\over2} ={30^0}\)

\(\sin {i_1} = {n_1}{\mathop{\rm s}\nolimits} in{r_1} = 1,523.0,5 = 0,7615\)

⟹ i1= 49,5966° = i2

\(D_{lam\,min}\)= i1+ i2-A = 39,193°

Gọi L là giao điểm của tia lam với màn ảnh, ta có :

HL = AHtanDlammin = 2tan39,193° = 1,631 m

Ta hãy tính góc lệch của tia đỏ.

sinr1 =\({{\sin {i_1}} \over {{n_d}}} = {{0,7615} \over {1,514}} = 0,503\)

r1 = 30,199° ; r2 = A - r1 = 60 - 30,199 = 29,801°

sini2 = nđsinr2 = 1,5140. sin29,801° = 0,75244 ⟹ i2 = 48,802°

Dđ =i1+ i2- A = 49,5966° + 48,802° -  60° = 38,3986°

Gọi Đ là vết của tia đỏ trên màn ảnh, ta có :

HĐ = AH tanDđ = 2.tan38,3986° = 1,585 m

Tương tự, đối với tia tím, ta có :

sinr1 =\({{\sin {i_1}} \over {{n_t}}} = {{0,7615} \over {1,5318}} = 0,49713\)

r1 = 29,810° ; r2 = A - r1 = 60° - 29,810° = 30,190

sini2 = ntsinr2 = 1,5318.sin 30,19° = 0,7703 ⟹ i2 = 50,381°

Dt = i1 + i2 - A = 49,5966° + 50,381 ° - 60° = 39,9770

Gọi T là vết của tia tím trên màn ảnh, ta có :

HT = AH tanDt = 2. 0,834 = 1,668 m

Khoảng cách giữa vạch đỏ và vạch lam :

HL - HĐ = 1,631 - 1,585 = 0,046 m= 4,6 cm

Khoảng cách giữa vạch lam và vạch tím :

HT - HL = 1,668 - 1,631 = 0,037 m = 3,7 cm.

Sachbaitap.com

Xem lời giải SGK - Vật lí 12 - Xem ngay

>> Lộ Trình Sun 2025 - 3IN1 - 1 lộ trình ôn 3 kì thi (Luyện thi TN THPT & ĐGNL; ĐGTD) tại Tuyensinh247.com. Đầy đủ theo 3 đầu sách, Thầy Cô giáo giỏi, 3 bước chi tiết: Nền tảng lớp 12; Luyện thi chuyên sâu; Luyện đề đủ dạng đáp ứng mọi kì thi.

Xem thêm tại đây: Bài 26. Các loại quang phổ